Categoriearchief: Publicaties

Publicaties van Marc Couwenbergh

De muziekles van Johannes Vermeer met een foutje

‘De muziekles’ van Johannes Vermeer, de Vermeer met een foutje, is even terug in Nederland. De Engelse koningin leent het schilderij uit, samen met andere Hollandse meesters uit haar collectie, aan het Mauritshuis voor de tentoonstelling ‘Hollanders in huis – Vermeer en tijdgenoten uit de Britse Royal Collection’.

Met de schilderijen kwam ook de Hertogin van Cambridge, bekender als hertogin Kate, of kortweg Kate, gistermiddag 11 oktober op bezoek. Zij studeerde kunstgeschiedenis aan de University of St Andrews. Of zij het foutje van Vermeer ook heeft opgemerkt? Meestal kijken mensen er overheen.

De muziekles van Johannes Vermeer, de Vermeer met een foutje, uitgeleend door de Engelse koningin aan het Mauritshuis voor Hollanders in huis. Royal Collection Trust / © Her Majesty Queen Elizabeth II 2016
De muziekles van Johannes Vermeer, de Vermeer met een foutje, uitgeleend door de Engelse koningin aan het Mauritshuis voor de tentoonstelling ‘Hollanders in huis’.
Royal Collection Trust / © Her Majesty Queen Elizabeth II 2016
De muziekles

Vermeer schilderde ‘De muziekles’ rond 1660-1663, ongeveer halverwege zijn carrière. In een kamer waarin zacht daglicht valt door glas-in-loodramen, speelt een vrouw op een virginaal, voorloper van het klavecimbel. Een jonge man, eveneens fraai gekleed, luistert aandachtig naar de muziek met een arm losjes op het instrument leunend. Het tafereel ademt een en al harmonie uit. Vrouw en man zijn ongetwijfeld geliefden. De muziek verbindt hen. Op het virginaal staat MVSICA LETITIAE CO[ME]S MEDICINA DOLOR[VM], ofwel ‘muziek is een metgezel van vreugde, een medicijn tegen verdriet’.

Lees verder De muziekles van Johannes Vermeer met een foutje

Van Dam2Dam rennen met de support van Athene

Van Dam2Dam rennen met de support van de godin Athene. Kort na de start van de Dam2Damloop 2016 dook ze naast mij op en nam me mee. Haar energie gaf me vleugels. Had de Griekse godin Athene zich over mij, dolende sterveling ontfermd? Zo rennend, kreeg ik het vertrouwen en het plezier in mijn hardlopen terug dat ik de afgelopen maanden vol blessureleed was kwijtgeraakt.

Eva als Athene en Marc op weg naar de finish in de Dam2Dam 2016.
Eva als Athene en Marc op weg naar de finish in de Dam2Dam 2016.

 

Met Athene van Dam2Dam

Tergend lang duurt de klim uit de IJ-tunnel. In de afdaling kon ik inhalen, maar nu komen lopers mij voorbij. ‘Je niet gek laten maken! Je eigen tempo houden; het gaat hard genoeg!’, coach ik mezelf.

Mijn start van de Dam2Damloop is goed gegaan. De pijn in mijn rechterknie is minimaal. Toch ben ik er niet gerust op. Na een half jaar blessureleed door een plantaris hypertonie is dit mijn eerste wedstrijd. In de afgelopen zes weken heeft het herstel zich doorgezet, maar in de afgelopen week keerde de pijn in mijn knie terug. En ik heb geen loopmaatje bij me om me aan op te trekken.

Plantaris hypertonie

Een verkrampte plantaris, de pees die loopt van hiel tot knie, veroorzaakt de pijn in mijn knie. Rekken is de enige remedie. En dat heb ik dus tot het laatste moment gedaan. In het startvak zat ik op de grond met twee benen gestrekt voor me uit. Alleen, want alle bekenden zijn in de vakken voor me gestart. De 10 mijl van de Dam2Damloop zijn 5 kilometers minder dan een halve marathon, heb ik mezelf moed ingepraat. Maar het is meer dan een half jaar geleden dat ik een halve marathon gelopen heb. 16 kilometers zijn voor iemand die ruim vier maanden helemaal niet heeft gerend, een heel eind. Maar twee weken terug is het me gelukt een training van 16 kilometer te lopen. Het moet dus kunnen vandaag.

Kort koppie boven een paars topje

Het loopt lekker, he!”, klinkt het naast me. Twee grote ogen in een koppie met kort geknipt donker haar kijken me lachend aan. “Tot zover gaan we goed”, beaam ik. Mijn loop-app heeft me net gemeld dat het tempo 5 minuten en 20 seconden per kilometer ligt. Dat is een stuk sneller dan mijn trainingstempo dat boven de 6 minuten lag. Ik vertel haar dat dit mijn eerste wedstrijd is na een half jaar blessure.“Ik weet niet of ik dit vol ga houden,” zeg ik. “Weet ik ook niet,” is haar laconieke reactie.

Eva stralend van energie en kracht op weg naar de finish van de Dam2Dam 2016.
Eva stralend van energie en kracht op weg naar de finish van de Dam2Dam 2016.

Lees verder Van Dam2Dam rennen met de support van Athene

Stapels goudstukken voor De Nachtwacht van de 16e eeuw

De Nachtwacht van de 16e eeuw helemaal bedekt met goud. Stapels goudstukken! De keizer van het Heilige Roomse Rijk, Rudolf II, bood in 1602 zoveel goudstukken als nodig om Het Laatste Oordeel dat Lucas van Leyden schilderde in 1526-1527, te bedekken. Hoeveel stapels goudstukken dat zijn geweest? Dat laat zich raden. Het drieluik heeft de imponerende afmetingen van 4,3 meter breed bij 3 meter hoog. Maar het stadsbestuur van Leiden zwichtte niet voor het grote geld. Het schilderij bleef in Leiden.

De Nachtwacht van de zestiende eeuw, Het laatste oordeel van Lucas van Leyden, waarvoor stapels goudstukken zijn geboden door de keizer Rudolf II van het Heilig Roomse Rijk in 1602
De Nachtwacht van de zestiende eeuw, Het Laatste Oordeel van Lucas van Leyden, waarvoor stapels goudstukken zijn geboden, komt aan in de eregalerij van het Rijksmuseum eind augustus 2016.
Foto: Olivier Middendorp
Met stapels goudstukken bedekt

Deze geschiedenis over de waarde van kunst doet modern aan. Het is goed te realiseren dat ook in het verre verleden beseft werd dat de waarde van kunst niet altijd in geld is uit te drukken. Zeker in 2016. Het jaar waarin de Nederlandse staat de helft van de 160 euro neerlegt voor de aankoop van twee Rembrandts.

Goud of kunst

In Leiden had men al vroeg in de gaten dat het werk van stadsgenoot Lucas van Leyden een unieke waarde had. Van Leyden had immers grote invloed op de ontwikkeling van de kunst. Toch was de verleiding van het goud groot. Net als nu ijverden echter kunstenaars en intellectuelen voor het behoud van het unieke schilderij van Lucas van Leiden. De schrijver van het toonaangevende boek over schilderkunst, Carel van Mander,  betoogde dat de waarde van dit Laatste Oordeel ver uit steeg boven die van de stapels goudstukken.

Lees verder Stapels goudstukken voor De Nachtwacht van de 16e eeuw

De Nachtwacht van de zestiende eeuw

De  Nachtwacht van de zestiende eeuw is Het Laatste Oordeel dat Lucas van Leyden in 1526-1527 schilderde als altaarstuk voor de Pieterskerk in Leiden. Volgens kunsthistorici is het belang van dit schilderij voor de kunstgeschiedenis gelijk aan de Nachtwacht van Rembrandt een eeuw later.

De Nachtwacht van de zestiende eeuw: het drieluik met het Laatste Oordeel geschilderd door Lucas van Leyden in 1526-1527 is nu te zien in de eregalerij van het Rijksmuseum Amsterdam.
De Nachtwacht van de zestiende eeuw, het drieluik met het Laatste Oordeel geschilderd door Lucas van Leyden in 1526-1527 is nu te zien in de eregalerij van het Rijksmuseum Amsterdam.

De Nachtwacht van de zestiende eeuw

Aan de heldere  en kleurrijke voorstelling van de Dag des Oordeels van Lucas van Leyden loop je niet snel voorbij. Het schilderij met de imponerende afmetingen van 4,3 meter breed bij 3 meter hoog wemelt van de naakten.  Toch genieten schilderij en schilder bij lange na niet de bekendheid van Rembrandt en zijn Nachtwacht van ruim een eeuw later. Daarin komt echter verandering nu dit drieluik voor twee jaar staat opgesteld in de eregalerij van het Rijksmuseum Amsterdam. Museum De Lakenhal in Leiden leent Het Laatste Oordeel uit omdat het museum twee jaar dichtgaat voor renovatie en uitbreiding.

Wegbereider renaissance

De directeuren van beide musea zijn opgetogen over deze samenwerking. Taco Dibbits van het Rijksmuseum onderstreept het belang van Het Laatste Oordeel. “De invloed van Van Leyden op de kunstgeschiedenis is gelijk aan die van Rembrandt. Van Leyden is met Albrecht Dürer de wegbereider van de renaissance in het noorden van Europa.” Meta Knol, directeur van De Lakenhal, wijst erop dat Het Laatste Oordeel met gemak de concurrentie aan kan met de andere topstukken in de eregalerij. “Het is een sprankelend kunstwerk door de lichte, heldere kleuren dat met de vele naakten en gepersonifceerde gezichten heel gewaagd en vernieuwend is.”

Lees verder De Nachtwacht van de zestiende eeuw

Zomerse oversteek naar Ipswich in Toerzeilen

Zomerse oversteek naar Ipswich is gepubliceerd in Toerzeilen, het magazine van De Toerzeilers in het 2016 julinummer. In dit  artikel doe ik verslag van mijn zeiltocht dit voorjaar met de Optie, een Beneteau First 31, van schipper Rudy van Gemert naar Ipswich aan de River Orwell.

Oversteek naar Ipswich Toerzeilen Toerzeilers Een eerste zomerse ochtend op de River Orwell waar de tijd lijkt stil te staan.
Een eerste zomerse ochtend op de River Orwell waar de tijd lijkt stil te staan.
Een zomerse oversteek naar Ipswich

Als extraatje gingen we ook de River Deben op naar Woodbridge. De terugtocht eindigde in Vlissingen, thuishaven van de Optie. De extra warme slaapzak die ik enkele dagen eerder nog had aangeschaft omdat de temperaturen ’s nachts nauwelijks boven nul bleven, had niet mee gehoeven. Na weken van koude troffen we zomers weer, al ging dat in Engeland gepaard met wat regen.

Toerzeilen Oversteek naar Ipswich 2016

Lees verder Zomerse oversteek naar Ipswich in Toerzeilen

Eerste Erfgoud voor Goudse burgemeester Schoenmaker

Erfgoud 2016 is uit! De eerste Erfgoud kreeg de Goudse burgemeester Milo Schoenmaker overhandigd door Daan Couwenbergh, redacteur van Erfgoud.

Eerste Erfgoud 2016 overhandigd aan de Goudse burgemeester Schoenmaker door Daan Couwenbergh, redacteur Erfgoud; artikel in de Goudse Post door Marianka Peters
Eerste Erfgoud 2016 overhandigd aan de Goudse burgemeester Schoenmaker door Daan Couwenbergh, redacteur Erfgoud; artikel in de Goudse Post door Marianka Peters.

 

Eerste Erfgoud over Iconen en symbolen

Erfgoud, het magazine van Open Monumentendag Gouda staat dit jaar in het teken van Iconen en Symbolen. Op zijn beurt legde Schoenmaker aan Daan Couwenbergh de verborgen symboliek van de Goudse ambtsketen uit.

Lees verder Eerste Erfgoud voor Goudse burgemeester Schoenmaker

MuCEM: een permanente brug tussen Europa en de andere kant van de Middellandse Zee

Europa als onderwerp in een hedendaags agora

Het MuCEM in Marseille, voluit ‘Musée des Civilisations de l’Europe et de la Méditerranée’, ofwel Museum van de Beschavingen van Europa en de Mediterranee, won dit jaar de Museumprijs van de Raad van Europa. Het MuCEM kreeg de prijs omdat het een permanente brug weet te slaan tussen Europa en de mediterrane culturen.

Het MuCEM in Marseille, een permanente brug tussen Europa en de andere kant van de Middellandse Zee
Het MuCEM in Marseille, een permanente brug tussen Europa en de andere kant van de Middellandse Zee

De prijs bevestigt de tweeledige claim van dit museum, geopend in 2013. Namelijk dat het de bezoeker uitdaagt te reflecteren op de verwevenheid van de oude culturen aan de Middellandse Zee, de bakermat van de Europese geschiedenis. En dat het MuCEM daarmee ook een bijdrage levert aan de toekomst van Europa. Door niet alleen exposities te houden, maar ook lezingen, debatten, concerten en films, fungeert het MuCEM volgens de jury als een hedendaags agora!

MuCEM: museum van de 21e eeuw

Die kwalificeert het MuCEM daarom ook als een museum van de 21e eeuw dat met deze innovatieve aanpak een groot publiek bereikt: in anderhalf jaar tijd zo’n vier miljoen bezoekers. Niettemin geniet het MuCEM in Nederland nauwelijks bekendheid. Bij de opening ging het in de Nederlandse media alleen over het spraakmakende uiterlijk van dit nieuwe museum, een creatie van architect Rudy Ricciotti (1952 Algerije). Dat het MuCEM veel meer wil zijn dan het zoveelste Europese museum gehuisvest in een opmerkelijke architectuur, werd nauwelijks opgemerkt. En dat het MuCEM de Museumprijs van de Raad van Europa won, bleef helemaal onvermeld. In een tijd dat een steeds grotere stroom migranten en vluchtelingen uit regio’s ten oosten en zuiden van de Middellandse Zee naar Europa trekken, lijkt het mij toch hoog tijd voor een bezoek aan het MuCEM.

Lees verder MuCEM: een permanente brug tussen Europa en de andere kant van de Middellandse Zee